اثر تحریم‌های جدید آمریکا بر فروش نفت ایران | صالحی: مسیر‌های دور زدن تحریم‌ها پیچیده‌تر می‌شود

به گزارش انرژی و نیرو، آمریکا پس از اعمال تحریم‌جدید علیه ایران در بیانیه‌ای اعلام کرد که کشتی‌ها و شرکت‌های تحریم‌شده، یا به‌ طور مستقیم در انتقال نفت خام و فرآورده‌های نفتی ایران به بازار‌های خارجی دخیل بوده‌اند، یا مالکان و اپراتور‌های این کشتی‌ها در تسهیل فروش این محصولات و انتقال صد‌ها میلیون دلار نفت ایران نقش داشته‌اند. بر اساس این بیانیه، شرکت‌های تحریم‌شده در کشور‌هایی نظیر هند، عمان و امارات متحده عربی مستقر هستند.

این تحریم‌ها، که هدف اصلی آنها محدود کردن مراودات نفتی ایران است، نشان‌دهنده تشدید فشار‌های اقتصادی بر ایران است. در این رابطه، «حمیدرضا صالحی» کارشناس حوزه انرژی می‌گوید که هند پیش از این هم به‌ عنوان خریدار و هم به‌عنوان واسطه در معاملات نفتی ایران نقش داشته است. اما گنجاندن نام کشتی‌ها و شرکت‌های تحریم‌شده عمانی و اماراتی در این فهرست تا حد زیادی تعجب‌برانگیز است.

به گفته صالحی، افزایش سخت‌گیرانه چنین رویکردی می‌تواند فشار‌های بیشتری به شبکه‌های تجاری و نفتی ایران وارد کرده و مسیر‌های دور زدن تحریم‌ها را پیچیده‌تر کند.

مشروح گفتگوی اقتصادنیوز با «حمیدرضا صالحی» کارشناس حوزه انرژی را در ادامه می‌خوانید؛

***

*آقای صالحی! آمریکا در تحریم‌های جدیدی که علیه ایران اعمال کرده است، شرکت‌هایی که به روش‌های مختلف در مبادلات نفتی با ایران همکاری داشته‌اند را به لیست تحریم‌ها افزوده است. از جمله شرکت‌های هندیف عمانی و اماراتی. با توجه به اینکه فروش نفت ایران، غالبا به صورت غیرمستقیم و از طریق واسطه‌ها انجام می‌شود، تحلیل شما از فشار‌های تحریمی جدید چیست؟

در خصوص بیانیه جدید ایالات متحده، باید اشاره کرد که نام شرکت‌های کشور‌های هند، امارات و عمان که به فهرست تحریم‌های نفتی افزوده شده است به منظور جلوگیری از مراوردات صورت گرفته است. هند پیش از این هم به عنوان خریدار و هم به عنوان واسطه در معاملات نفتی ایران نقش داشته است. اگرچه کشور‌هایی مانند اندونزی نیز به عنوان واسطه فعالیت می‌کردند، اما گنجاندن نام شرکت‌های عمانی و اماراتی در این فهرست تا حد زیادی تعجب‌برانگیز است.

این اقدام نشان‌دهنده این است که ایالات متحده نظارت و سخت‌گیری‌های خود را در قبال مسائل مرتبط با صادرات نفت ایران به شدت افزایش داده و در تلاش است تا هرگونه همکاری میان ایران و این کشور‌ها را قطع کند. چنین رویکردی می‌تواند فشار‌های بیشتری به شبکه‌های تجاری و نفتی ایران وارد کرده و مسیر‌های دور زدن تحریم‌ها را پیچیده‌تر سازد.

تاثیر تحریم‌های آمریکا بر بازار نفت

واقعیت این است که صادرات نفت ایران، عمدتا از طریق واسطه‌ها و تراستی‌ها انجام می‌شده و مستقیم نبوده است؛ با توجه به تحریم‌های جدید آمریکا می‌توان گفت به احتمال زیاد بخشی از این واسطه‌گری از طریق سه کشور (هند، امارات و عمان) انجام می‌شده که اکنون در لیست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.

از سوی دیگر، به‌جز چین که همچنان خریدار عمده و مستقیم نفت ایران است، هند نیز در مقاطع مختلف مجوز‌هایی برای خرید نفت از آمریکا دریافت کرده بود. اما به نظر می‌رسد اکنون شرایط به گونه‌ای سخت‌تر شده است که احتمالا میزان خرید این کشور‌ها از ایران به حداقل ممکن رسیده است. این تغییرات می‌تواند فشار بیشتری بر صادرات نفت ایران وارد کند و مسیر جدیدی را برای مذاکرات و تعاملات اقتصادی در پیش گیرد و این امکان وجود دارد باعث ایجاد اختلال در زنجیره تامین نفت ایران از طریق واسطه‌ها و شرکت‌های ثالث شود.

در این شرایط، ایران با چالش‌های جدی‌تری در زمینه حفظ و گسترش صادرات نفت خود مواجه خواهد شد و ممکن است مجبور به پیدا کردن مسیر‌های جدید و پیچیده‌تری برای دور زدن تحریم‌ها باشد. از سوی دیگر، این نکته را باید در نظر گرفت که با توجه به کاهش صادرات نفت ونزوئلا در صورت اجرای تحریم‌های جدید از سوی آمریکا علیه ایران، شاهد افزایش قابل توجه قیمت نفت در بازار جهانی خواهیم بود.

به توافق میان ایران و آمریکا خوش‌بین نیستم

*با توجه به فشار‌های اقتصادی ناشی از این تحریم‌ها و تأثیرات آن بر درآمد‌های نفتی کشور، آیا ممکن است ایران به سمت انعطاف بیشتر در سیاست‌های خود حرکت کند یا ...؟

شخصا نسبت به امکان دستیابی به یک توافق مکتوب در شرایط کنونی خوش‌بین نیستم. محدودیت‌های جدی‌تر و پیچیده‌تر شدن صادرات نفت ایران، اکنون ابعاد جدید و چالش‌برانگیزتری به خود گرفته که ممکن است هرگونه پیشرفت در مذاکرات را با موانع قابل توجهی روبه‌رو کند. این فشار‌ها می‌تواند موجب شود که طرفین به‌جای دستیابی به یک توافق جامع، به دنبال راه‌حل‌های کوتاه‌مدت و مقطعی باشند که این امر احتمال دستیابی به توافق پایدار را کاهش می‌دهد.

نکته اساسی اینجاست که احتمال دستیابی به توافق بسیار اندک است؛ زیرا مذاکره مستلزم صرف زمان طولانی و جلسات تخصصی است. به عنوان مثال، در دوران آقای ظریف، وزرا ساعت‌ها (گاه ۱۸ تا ۲۰ ساعت) به گفت‌و‌گو می‌نشستند؛ اما در حال حاضر شاهد هستیم که مقامات مسئول نظیر آقای عراقچی در سفر‌های منطقه‌ای خود، به عنوان مثال در عمان، تنها برای مدت کوتاهی (حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه) توقف کرده و سپس محل را ترک می‌کنند.

چنین رویکردی نمی‌تواند به توافق منجر شود؛ چرا که طرف مقابل نیز متوجه عدم جدیت در روند مذاکرات می‌شود. کسی که واقعاً به دنبال توافق باشد، زمان و اهتمام لازم را برای نیل به نتیجه صرف می‌کند.

منبع: اقتصادنیوز